هنر و آموزش · ۲۰۲۵
کشف و آفرینش با دل، دست و خیال
پروژهٔ پایانی دورهٔ مربی‌گری کودک
این پروژه با یک کاردستی ازپیش‌آماده آغاز نشد؛ نقطهٔ آغاز، مشاهدهٔ دقیق بود. چیزهایی که در طبیعت پیدا می‌شدند جمع‌آوری و بررسی شدند، شکل تازه‌ای گرفتند و سرانجام به تصویر و داستان راه یافتند.
شبنم روند کار را با توجه به موقعیت‌هایی که پیش می‌آمد پیش برد. ایده‌های برخاسته از بازی آزاد، گام بعدی را تعیین می‌کردند. به این ترتیب، تجربهٔ طبیعت با آفرینش هنری، زبان، حرکت و تصمیم‌گیری مشترک پیوند خورد.
این تصویرها بازنمایی ناشناس پروژه‌اند. شبنم هر زمان بخواهد می‌تواند آن‌ها را با نقاشی‌های خودش یا صحنه‌هایی که شخصاً بازسازی کرده است جایگزین کند. هویت کودکان، آثارشان، نام مرکز و نام کارفرما منتشر نمی‌شود.
مسیر پروژه
بخش‌های پروژه از برنامه‌ای ثابت پیروی نکردند. هر مرحله از دل مرحلهٔ پیشین شکل گرفت: یافته‌ای به سازه تبدیل شد، پیکره‌ای به داستان و خاک سرانجام به رنگ.
ایستگاه 01
در آغاز، یافته‌های معمولی با توجه و مشاهده به گنج تبدیل شدند. کودکان شاخه‌ها، سنگ‌ها، دانه‌ها و برگ‌ها را دیدند، با هم مقایسه کردند و به یکدیگر نشان دادند. زیباترین شیء مهم نبود؛ کشف شخصی هر کودک اهمیت داشت.
ایستگاه 02
میل به ساختن خانه‌هایی محکم و ایدهٔ ساختن پری‌ها به تصمیمی مشترک انجامید. کودکان هنگام ساخت، جنس مواد، تعادل و استحکام را آزمودند و دیدگاه‌های گوناگون را با هم هماهنگ کردند.
ایستگاه 03
پیکره‌های ساخته‌شده نام، ویژگی و رابطه پیدا کردند و از دل آن‌ها داستانی مشترک شکل گرفت. پروژه ایده‌ای را دنبال کرد که هنگام ساختن پدید آمده بود، نه نتیجه‌ای که از پیش تعیین شده باشد.
ایستگاه 04
کودکان هنگام ساختن حلزون‌ها و دیگر شکل‌های گِلی، وزن، مقاومت و بافت را مستقیم تجربه کردند. مواد طبیعی گاهی ابزار بودند، گاهی نقش بر جا می‌گذاشتند و گاهی بخشی از اثر می‌شدند.
ایستگاه 05
خاک جمع شد، خشک شد و به رنگ تبدیل شد. کودکان با انگشت، قلم‌مو، شاخه و برگ نقاشی کردند. تصویر مشترک نشان داد که جست‌وجوی ویژگی‌های ماده و ساختن زبان تصویری می‌توانند هم‌زمان پیش بروند.
نگرش آموزشی
آغاز کار، علاقه‌هایی بود که در بازی آزاد بارها دیده می‌شد: جمع‌کردن، ساختن، شکل‌دادن و داستان‌گفتن.
رأی‌گیری و ایده‌های ناگهانی، ترتیب کار را تغییر دادند و پروژه را به تجربه‌ای مشترک تبدیل کردند.
مواد، امکان‌های گوناگونی پیش روی کودکان می‌گذاشتند، اما نتیجه‌ای آماده تحمیل نمی‌کردند. راه‌ها و ابزارهای متفاوت پذیرفته می‌شدند.
بازاندیشی
„طبیعت و هنر از علاقه‌های من‌اند. برای همین مهم بود که همراه کودکان کشف و جمع‌آوری کنم و با مواد طبیعی چیزی بیافرینیم.“
از گزارش سالانهٔ شبنم، ۲۰۲۵
شبنم در بازنگری خود می‌نویسد که انگیزه‌های خلاقانهٔ برخاسته از طبیعت پس از پایان پروژه هم ادامه یافتند: کودکان محیط را با دقت بیشتری می‌دیدند و در بازی آزاد، ایده‌های تازهٔ خودشان را دنبال می‌کردند.